تحلیل تبلیغات رایتل؛ بررسی ممنوعیت اعطای سیم کارت به زیر ۱۸ ساله ها
۱. رویکرد دین شناختی به ۱۸ سالگی: مدتی است که به تقلید غرب، مفهومی به نام ۱۸ سالگی وارد زندگی مسلمانان شده است. اگر مرجع نماهایی مثل یوسف صانعی این مفهوم را وارد کرده بود، همه دادشان در می آمد، حالا که شرکت های ارتباطی و رسان های، این مفهوم را نهادینه می کنند، کسی حرفی نمی زند. ۱۸ سالگی، سن بلوغ و بی مسوولیتی در دنیای بی دینی و شهوترانی غرب است. آنها معتقدند تا پیش از آن، فرد قدرت تشخیص مصلحت و مفسده خود را ندارد و از ۱۸ سالگی، ازاد است که به شهوت رانی دست بزند و فیلم های مستهجن ببیند.
الف. انسان، چه ۱۸ ساله باشد چه هشتاد ساله، نمی تواند محدود خوب و بد احکام شریعت را با عقل ناقص خود تشخیص دهد، وگرنه تشریع احکام شرعی و آمدن انبیاء و ائمه و قرآن و روایات، از این جهت تقریباً بیهوده بود.
ب. پس از رسیدن به سن بلوغ، مسوولیت پذیری و ممنوعیتها معنا پیدا می کند نه اینکه آغاز ولنگاری و بی مسوولیتی و شهوترانی باشد.
۲. رویکرد زیست شناختی و بیولوژیک به ۱۸ سالگی: هیچ دلیلی وجود ندارد که انسان در ۱۸ سالگی از نظر بیولوژیک و جسمی، دچار جهش یا تغییر خاصی بشود که بتوان آن را سن معیار قرار داد. بلکه از نظر اسلام و نیز بیولوژیک و ... سن بلوغ و تغییرات بیولوژیک در دختر و پسر بر اساس همان ویژگی هایی است که اسلام تعیین کرده است (عموما ۹ سال برای دختران و ۱۵ سال برای پسران).
۳. رویکرد روان شناختی به ۱۸ سالگی و نقش آن در امور جنسی: پس از آنکه دانستیم رسیدن به ۱۸ سالگی، اثر ویژه ای در ماهیت شناخت انسان نسبت به فهم احکام شریعت ندارد، باید گفت که اساساً امور جنسی و شهوانی، تنها از سنخ امور شناختی و ذهنی نیست، تا با دانستن مفاسد آن، بتوان در برابر آن، ایمن شد؛ بلکه از سنخ امور قلبی، انگیزشی روانی است. و به قدری قدرتمند است که حتی پیامبر مخلص الهی نیز اگر مورد عنایت ویژه خداوند نباشد، ممکن است که در آن بلغزد: خداوند متعال درباره حضرت یوسف می فرماید: «وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ کَذلِکَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصین». یوسف، ۲۴٫ خود حضرت یوسف هم اعتراف می کند که به توان خودش نبود که از معرکه روح سالم به در برد و بدون رحمت خاص الهی، خودش را از قطعیت غلتیدن در گناه جنسی تبرئه نمی کند: «وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسی إِنَّ النَّفْسَ لَـأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّـا ما رَحِمَ رَبِّی إِنَّ رَبِّی غَفُورٌ رَحیم» یوسف، ۵۳٫ مگر پیرمردی به نام برصیصای عابد مستجاب الدعوة، پس از شفا یافتن آن دختر نابینا به سبب دعای وی، (نستجیر بالله) به دَرَک شهوت و زنا نیفتاد؟ حالا ما بگوییم که سن ۱۸ سالگی با وجود فراهم بودن الف. بستر گناه قدرتمند جنسی؛ ب. اوج هیجان سرکش عاطفی؛ ج. و فوران شهوت، به خاطر ادای روشنفکری و غربزدگی، مصونیت می آورد؟ اینها چیزی بیش از یک آیه شیطانی و شعار بلاهت آمیز و بازی با دنیا و آخرت مردم نیست.
۴. رویکرد تربیتی به ۱۸ سالگی در غرب و ایران: در دنیای غرب، از آغاز تربیت و آموزش عمومی در مهدکودکها، دختر و پسر در هم می باشند. این امر باعث کم شدن شهوترانی و تجاوز در میان آنان نمی شود، اما شَرَه روانی آنان برای شهوترانی را تا اندازه ای کم می کند. اما در کشور ما چون احکام اسلام در تنظیم راوابط مذکر و مؤنث و نیز بهداشت روانی جنسی به شدت مورد هجوم ماهواره، عکس های مستهجن، اینترنت و لوح های فحشاء می باشد و برنامه های تحریک آمیز صدا و سیما و نیز سینما و فیلمهای اتوبوسی نیز به آلودگی روانی روابط مذکر و مؤنث دامن می زنند، شرایط روانی شَرَه انگیزی بر جوانان هجوم می آورد و شبکه ارتباطی تلفن ثابت و همراه نیز در این بستر، مشکلات زیادی را برای امنیت خانواده ها و سلامت جنسی فراهم آورده است. یعنی در غرب هر چند که شهوترانی عملی بسیار بیشتر است، اما شاید بتوان گفت که شَرَه روانی در آنجا خیلی بیشتر نباشد. اینک، نگاهی به امور هم افزای جنسی در شرایطی که رایتل هم به آن دامن می زند:
أ. شَرَه روانی جنسیِ ناشی از شبیخون فرهنگی؛ ضرب در
بـ. همزمانی ورود دو جنس مخالف پس از سال ها دوری جسمی و شوق روانی به همدیگر در دانشگاه ها در در کنار هم نشستن ها و با هم خندیدن ها و در هم گره خوردن نگاه ها و …؛ ضرب در
جـ. اوج تمایلات عاطفی تحریک شده به جنس مخالف؛ ضرب در
د. اوج تمایلات جنسی تحریک شده در دختر و پسر؛ ضرب در
هـ. استقلال نسبی و دوری از خانواده و نظارت های پیشین؛ ضرب در
و. اوج زیبایی و رعنایی دختر و پسر در این سنین؛ ضرب در
ز. الگوسازی های منحرف عاطفی و جنسی از سوی رسانه ها و حتی تلویزیون؛ ضرب در …
در این حال، معلوم است که چه فاجعه بزرگی باید در دانشگاه ها و جامعه رخ بدهد؛ از کودکی مهدها و دبستان و راهنمایی و دبیرستان ها را جدا کردیم ولی اجاز ندادند که روان ها از هم جدا باشد و دائم سامانه های ارتباطی، دائماً در شَرَه شهوت دختر و پسر دمیده اند، و حالا ناگهان در دانشگاه که شهوت و شَرَه و شوق دو جنس مخالف به اوج می رسد، علاوه بر بستر گناه های کلامی، بستر دنج گناه های نگاهی نیز بیش از پیش از سوی رایتل فراهم خواهد شد. تا وقتی دختر و پسر از یکدیگر دور می شوند، به جای دور شدن از شهوت و فضای وسوسه انگیز، شهوت از راه دور نیز برای آنها فراهم شود. تا حتی وقتی کنار هم نیستند، همدیگر را دنج تر و بی رنج تر ببینند و «رای تله س ک س» کنند.
۵. رویکرد جامعه شناختی به ۱۸ سالگی؛ فرزندسالاری و ممنوعیت رایتل برای زیر ۱۸ ساله ها: از نظر اسلام، «حق» باید در خانواده سالاری بکند نه مرد یا زن یا فرزند. اما اسلام فرموده است که «الرجال قوامون علی النساء» یعنی محور اصلی مدیریت «خانواده»، مرد است. این یک حقیقت مسلم دینی و روان شناختی است. اما بررسی پزیتیویستی می گوید که جامعه ایران تا حدی دچار مرد سالاری بود. این پدیده پس از شبیخون فرهنگ فمینیستی غرب، دچار یک آسیب بیشتر؛ یعنی زن سالاری شد. در این دوره که تقریبا از زمان مدیریت کارگزاران سازندگی شروع شد، دیگر زنها به وظیفه شوهرداری، تربیت فرزند و مدیریت « داخل خانه» نمی رسیدند و به جای آن دچار میل به «مدیریت خانواده» شدند. این مساله و نیز خرده فرهنگهای انحرافی دیگر که در عصر حاکمیت کارگزاران در ایران نهادینه شد، منجر به کم شدن فرزند و در نتیجه، فرزند سالاری شد؛ و اکنون جامعه ما کمابیش دچار فرزندسالاری است.
۶. رویکرد سنت شناسی دینی در ممنوعیت رایتل برای ۱۸- ساله ها: به نظر می رسد که نوعی زرنگی حیرت آور تبلیغاتی در این شعار سکولار رایتل جاسازی شده است؛ چیزی که می توان آن را «پارسایی فریبنده تبلیغات رایتل، بر پایه اصل وسوسه یا اصل محدودیت و مطلوبیت» نامید. یکی از سنت های الهی این است که نفس امّاره و شیاطین جن و انس، انسان را به سمت بدیها وسوسه می کنند؛ به ویژه هنگامی که توجه کسانی به یک امر بد، جلب شود. بنابراین هنگامی که توجه نوجوانان به جذابیت های مخاطره آمیز رایتل جلب می شود، نفس اماره و شیاطین جن و انس، شروع به وسوسه به سمت آن می کنند. از این رو، اعلام محدودیت سازی، سبب مطلوبیت سازیِ نفسانی و شیطانی می شود؛ و نوجوانان را بیشتر به سمت آن می کشاند[۱]. برای روشن تر شدن این پارسایی فریبنده ای که در تبلیغات رایتل دیده می شود، می توان به این مثال روشن اشاره کرد: اینکه کسی را از شیره خواب بیدار کنی و به او بگویی عزیزم! شما خیلی خسته اید، لطفا با آرامش بخوابید!
۷. رویکرد جرم شناختی به ممنوعیت اعطای رایتل به ۱۸- ساله ها: نخست باید دید که آیا این ممنوعیت، آیا بیشتر در مطلوبیت رایتل و بستر سازی برای بزهکاری موثر است یا در محدودیت بزهکاری برای افراد زیر ۱۸ سال. دوم اینکه، این قانون چه ضمانتی برای محدود سازی بزهکاری ناشی از گسترش رایتل دارد؟ هر قانونی برای جلوگیری از یک سری مفاسد و بزهکاری ها طراحی می شود و لذا باید ضمانت اجرایی برای تأمین مقصود قانونگذار وجود داشته باشد. مثلا وقتی می گویند که رانندگی برای افراد خاصی ممنوع است، وظیفه پلیس راهور این است که با رانندگی افراد متخلف، مقابله کنند. ما قانونی نداریم که وسایل نقلیه را به افراد زیر ۱۸ سال نفروشید؛ اما قانون داریم که رانندگی و استفاده از آن از سوی این افراد ممنوع است و پلیس موظف به برخورد با آن است. علت آن هم معلوم است: سوء استفاده و پدید آمدن مخاطرات بسیار برای خود افراد مذکور و دیگران به سبب اقدام به رانندگی. حالا سوال این است که مشکل در «مالکیت» سیم کارت رایتل از سوی ۱۸- ساله ها است یا مشکل در «استفاده» از آن؟ مسلماً مشکل در مالکیت سیم کارت رایتل نیست، بلکه مشکل در استفاده از آن است. پس این که برای مالکیت آن قانون ممنوعیت بگذارند، یک سوء تدبیر مطلق یا یک ریاکاری و مردم فریبی است. اگر مسوولین رایتل، صادق هستند، باید عین قانونی که در راهنمایی و رانندگی برای ممنوعیت رانندگی افراد زیر ۱۸ سال است، طراحی کنند و قراردادی با پلیس فتا ببندند تا تخلفات کاربران رایتل را پایش و جریمه کند. نه اینکه با تولید محدودیت، یک مطلوبیت شیطانی ایجاد شود و جوانان با این وسوسه ها به سمت کاربری آن کشیده شوند. و در این جامعه ی تقریباً فرزند سالار، بستر عمل کردن فرزندسالاری و استفاده از رایتل را فراهم آورد. دیگر خطر اریتل که ملموس تر از خطر تصادف با موتور و خودرو نیست؛ در عین حال می بینمی که برخی از خانواده ها، عملا مانع رانندگی فرزندان بدون گواهینامه نمی شوند . این شعار فاقد ضمانت اجرایی، که جهت کاهش سن بزهکاریهای جنسی از سوی رایتل داده می شود، یک سوء تدبیر بزرگ یا یک ریاکاری و پارسایی فریبنده و مکارانه و دونبش است؛ ما به آنان هشدار می دهیم که به خاطر چندرغاز پول دنیا، آخرت خود و یتیمان آل محمد (ص) را به مخاطره نیندازند.
مرتبط: ۱. سراب رایتل پایگاه علمی نقد و بررسی رایتل؛ ۲. اگر صدا و سیما در گرو پول رایتل است، مقلدین مراجع آن را تأمین کنند! ؛ ۳. تحلیل تبلیغات رایتل؛ بررسی ممنوعیت اعطای سیم کارت به زیر ۱۸ ساله ها ؛ ۴. آیا مخالفت با رایتل، مخالفت با تکنولوژی است؟ ؛ ۵. تحلیل رنگ شناسی و شکل شناسی برند رایتل؛ شکوهی فریبا و پو رن انگیز؛ شکوهی فریبا ؛ ۶. سند رسمی اتحادیه اروپا: همکاری شبکه ارتباطات نسل سوم اروپا با شرکت های فحشاء ؛ ۷. تحلیل مهندسی فرهنگی در مواجهه با ویدیو و رایتل ؛ ۸. در جستجوی نظر امام خامنه ای درباره رایتل/۱
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ پیــــ نوشتـــــــــ ــــــــــــــــــــــــــ
۱. این جمله مشهور «الانسانُ حریصٌ عَلَی ما مُنِعَ، در منابع شیعی دیده نمی شود. در معدودی از منابع اهل سنت هم، چنین آمده است: «إنَّ ابنَ آدمَ لَحریصٌ عَلَى ما مُنِعَ»؛ این حرف هم در منابع روایی شیعه، دیده نشده است و اهل سنت هم برخی می گویند که اساسا روایت نیست و برخی هم آن را با سند ضعیف نقل کرده اند. اما آنچه مسلم است این است که این سخن که «انسان» بر امور ممنوع حریص است، حرف اشتباهی است. حقیقت این است که خداوند و نفس کمالگرای انسان، او را از بدیها باز می دارند و در مقابل، شیطان و نفس اماره، انسان را به بدیها می کشانند. پس نمی توان گفت که انسان بر ممنوعات حریص است، بلکه نفس اماره و شیطان، انسان را به سوی بدیها وسوسه می کنند، چه آن چیز بد، ممنوع اعلام شود و چه آزاد. بنابراین نمی توان نتیجه گرفت که اگر کار بدی منع نشود، نفس اماره و شیاطین جنّ و انس، بشر را به سمت آن وسوسه نمی کنند. چنانکه شهوترانی در آمریکا و غرب آزاد است و با این حساب، بیشترین آلودگی جنسی نیز دارند.